Studium przypadku pokazuje, jak trzy różne banki podejmują decyzję kredytową w pełni online, na tym samym zestawie danych klientów i tych samych parametrach pożyczki. Analizujemy przepływ decyzyjny, czas, koszty i ryzyko — w liczbach.

Wstęp: dlaczego ten przypadek jest ważny

Cyfryzacja bankowości sprawiła, że procesy udzielania pożyczek gotówkowych przeniosły się do kanałów online, a decyzje kredytowe zapadają w minutach. Jednocześnie rośnie rozpiętość cenowa ofert (RRSO), różnice w polityce ryzyka i poziomie automatyzacji. Dla konsumenta kluczowe staje się zrozumienie, jak banki oceniają zdolność i wiarygodność kredytową, jaką wagę przywiązują do danych z BIK i otwartej bankowości (AIS/PSD2) oraz ile realnie kosztuje finansowanie w czasie.

Case study porównuje trzy banki (nazwy zmienione: Bank Alfa, Bank Beta, Bank Gamma) na wspólnych parametrach wniosku. Pokazujemy wyniki dla trzech profili klientów oraz symulacje kosztów i wrażliwości. Kontekstowo odsyłamy do praktycznych materiałów: Pożyczki online – jak nie dać się oszukać?, a także do analizy błędów i alternatyw finansowania.

Problem: co stanowiło największe wyzwanie

Największym wyzwaniem było zrównoważenie czterech czynników jednocześnie:

• Wysokie prawdopodobieństwo decyzji pozytywnej (różne modele scoringowe banków potrafią skrajnie odmiennie ocenić tego samego wnioskodawcę).
• Niski całkowity koszt (RRSO, prowizje, ubezpieczenia) przy obuwnicznym horyzoncie 48 miesięcy.
• Krótki czas do wypłaty środków (TAT — time to cash), istotny zwłaszcza w sytuacjach nagłych.
• Akceptacja specyfiki dochodu (umowa B2B/freelancer, brak historii kredytowej, zmienność wpływów).

Banki stosują różne progi DTI, odmienne reguły uznawania dochodu i różne polityki wobec klientów z „cienkim plikiem” (thin file). W efekcie marginalna różnica w parametrach (np. +1 p.p. marży, czy wymóg manualnego underwriting) może zmienić koszt całkowity i czas o kilkanaście procent.

Strategia / podejście: krok po kroku

1. Standaryzacja wniosku: kwota 20 000 PLN, okres 48 miesięcy, bez dodatkowych produktów cross-sell (karta/ubezpieczenie) w bazowym wariancie.
2. Trzy persony klienta: etat (stabilny dochód), freelancer (dochód zmienny), junior (niskie dochody, brak historii kredytowej).
3. Przygotowanie danych: raport BIK klienta (ostatnie 12 mies.), wyciągi z rachunków (90 dni) z AIS, oświadczenia o dochodach. Ujednolicenie metody liczenia DTI.
4. Proces w bankach: wniosek online, weryfikacja tożsamości (eID/SELFIe/video), pobranie danych BIK, agregacja rachunków (AIS), kalkulator zdolności, reguły decyzyjne, e-umowa, wypłata.
5. Ocena wyników: RRSO, miesięczna rata, koszt całkowity, prowizje, czas do decyzji i wypłaty, wymagane dokumenty, wykryte ryzyka.
6. Symulacje wrażliwości: +1 p.p. stopy procentowej, zmiana kwoty do 10 000/30 000 PLN, wcześniejsza spłata w 24. miesiącu.

Profile klientów (persony) i założenia

Parametr	Persona A — Etat	Persona B — Freelancer	Persona C — Junior
Dochód netto	7 200 PLN/mies.	12 000 PLN/mies. (zmienny; odchylenie ~25%)	4 500 PLN/mies.
Aktualne zobowiązania	Raty 600 PLN/mies.	Raty 1 800 PLN/mies.	Brak
Historia BIK	Stabilna, 0 opóźnień 12 mies.	Niewielkie wahania, 1 opóźnienie <14 dni 9 mies. temu	Brak historii (thin file)
Wnioskowana kwota/okres	20 000 PLN na 48 mies.
DTI po nowej racie (szacunek)	~15–18%	~26–30% (z dyskontem dochodu)	~11–13%

Uwaga: wartości DTI i stabilność dochodu są liczone wg typowych, przybliżonych metod bankowych; freelancerzy często mają dochód dyskontowany (np. 60–80% średniej).

Parametry polityk ryzyka i procesów w bankach (dane przybliżone)

Cecha	Bank Alfa	Bank Beta	Bank Gamma
Model decyzyjny	Hybrydowy: reguły + machine learning	Głównie reguły + manual dla niestandardowych	W pełni zautomatyzowany (score + AIS)
Akceptacja freelancerów	Tak (AIS obowiązkowe)	Tak (często manual)	Tak (silne wagi zmienności wpływów)
Maks. DTI (wewn.)	40–50%	45%	50%
Nominalne oprocentowanie	11,49% p.a.	10,29% p.a. (+ prowizja 2%)	13,99% p.a.
Prowizja	0%	2% (min. 200 PLN)	0%
Decyzja	~15 min	~2 h (freelancer dłużej)	~3 min
Wypłata środków	Do 2 h po podpisie	Ten sam dzień (D+0)	~15–60 min

Przepływ decyzyjny: jak banki oceniają wniosek

1. Weryfikacja tożsamości (KYC): e-dowód lub przelew weryfikacyjny; w 2 bankach selfie/video-ID. Czas: 2–7 min.
2. BIK i bazowe reguły wykluczające: aktywne windykacje, długie opóźnienia >30 dni — odrzucenie automatyczne.
3. Agregacja transakcji (AIS/PSD2): wpływy, sezonowość, koszyki wydatków, abonamenty, hazard, zaległości rachunkowe.
4. Model zdolności: dochód skorygowany (freelancer), koszty życia wg regionu, DTI, bufor stopy procentowej.
5. Wyliczenie oferty: marża ryzyka vs. segment; warunki dodatkowe (ubezpieczenie, cross-sell).
6. Podpis e-umowy i wypłata: SMS/kwalifikowany, wypłata natychmiastowa lub tego samego dnia.

Symulacje kosztów: rata, RRSO i koszt całkowity

Poniżej główna symulacja dla pożyczki 20 000 PLN na 48 mies. Raty annuitetowe. Wyniki to szacunki oparte na podanych parametrach.

Bank	Rata miesięczna	RRSO (szacunek)	Całkowity koszt (PLN)	Czas do decyzji / wypłaty
Alfa	~522 PLN	~14,5%	~5 056 PLN	~15 min / ~2 h
Beta	~510 PLN (prowizja 2% doliczona)	~12,8%	~4 856 PLN	~2 h / D+0
Gamma	~546 PLN	~17,2%	~6 208 PLN	~3 min / ~15–60 min

Metodologia: rata liczona klasycznie dla oprocentowania nominalnego; RRSO i koszt całkowity uwzględniają prowizję i czas trwania. Ostateczne wartości w banku zależą od oceny ryzyka i dodatkowych produktów.

Wyniki decyzji dla trzech person (akceptacja i warunki)

Persona	Bank	Decyzja	Warunki (rata/RRSO)	Uwagi do ryzyka i dokumentów
A — Etat	Alfa	Akceptacja	~522 PLN / ~14,5%	AIS opcjonalne, BIK bez opóźnień
A — Etat	Beta	Akceptacja	~510 PLN / ~12,8%	Najniższy koszt całkowity (przy założeniach)
A — Etat	Gamma	Akceptacja	~546 PLN / ~17,2%	Najszybsza wypłata, wyższa marża
B — Freelancer	Alfa	Akceptacja	~532–545 PLN / ~15–16%	AIS obowiązkowe; dyskonto dochodu ~20–30%
B — Freelancer	Beta	Warunkowa / manual	~520–535 PLN / ~13–15%	Możliwe żądanie PIT/zaświadczeń; czas D+1
B — Freelancer	Gamma	Akceptacja	~560–575 PLN / ~18–19%	Silny wpływ zmienności wpływów na marżę
C — Junior	Alfa	Akceptacja (niższa kwota)	~390 PLN / ~15–16% (15 000 PLN/48 m)	„Thin file”: limitowana kwota startowa
C — Junior	Beta	Akceptacja	~510 PLN / ~12,8%	Premia za stały dochód, brak zobowiązań
C — Junior	Gamma	Odmowa	—	Niewystarczająca historia / wynik scoringu

Wyniki są przybliżone i ilustrują typowe zachowania modeli ryzyka: stabilny etat z historią — najlepsze warunki; freelancer — większa marża i/lub dodatkowe dokumenty; brak historii — limitowanie kwoty lub odmowa.

Analiza wyników i kluczowe wnioski

• Koszt kontra czas: Bank Gamma daje najszybszą ścieżkę, ale w zamian wyższą marżę. Różnica w koszcie całkowitym wobec najtańszego Beta to ~1 350 PLN na 48 mies. (ok. +27,8%).
• Freelancerzy: banki silniej penalizują zmienność i nieregularność, co podnosi koszt łącznie o ~1–2 p.p. RRSO względem etatu (zależnie od banku).
• Brak historii kredytowej: dwa z trzech banków obniżają kwotę lub wymagają dodatkowych danych; jeden odrzuca wniosek przy cienkim pliku i neutralnym DTI.
• Wpływ prowizji: nawet przy niskiej marży, prowizja doliczona do kapitału zwiększa koszt — tu jednak Bank Beta zachowuje przewagę (niższa marża rekompensuje prowizję).

Symulacje wrażliwości: jak zmiana parametrów wpływa na ratę i koszt

Scenariusz	Zmiana raty (vs. Alfa)	Zmiana kosztu całk.	Uwaga
+1 p.p. oprocentowania	+~9–12 PLN/mies.	+~430–580 PLN/48 mies.	Wrażliwość rośnie wraz z kwotą i okresem
Kwota 10 000 PLN	~połowa raty (ok. 260 PLN)	~połowa kosztu (ok. 2 500 PLN)	W praktyce RRSO może się minimalnie zmienić
Kwota 30 000 PLN	~+250–270 PLN/mies.	+~2 500–3 000 PLN (proporcjonalnie)	Możliwe wejście w wyższy segment marż
Wcześniejsza spłata (mies. 24)	—	Redukcja odsetek ~35–45%	Prawo do proporcjonalnej obniżki kosztów pozaodsetkowych

Rezultaty: podsumowanie liczbowe

• Średni czas do decyzji: 3 min (Gamma), 15 min (Alfa), 2 h (Beta). Średni czas do wypłaty: 15–60 min (Gamma), do 2 h (Alfa), D+0 (Beta).
• RRSO (oferta bazowa): ~12,8% (Beta), ~14,5% (Alfa), ~17,2% (Gamma).
• Akceptacja wg person: Etat 3/3; Freelancer 3/3 (w tym 1 warunkowa/manual); Junior 2/3 (w tym 1 z obniżoną kwotą).
• Różnica w koszcie całkowitym między najtańszą a najszybszą ofertą: ~1 350 PLN dla 20 000 PLN/48 mies.

Lekcje dla czytelnika: praktyczne wskazówki

1. Sprawdź swój BIK przed wnioskiem: pojedyncze opóźnienie >30 dni może wygenerować automatyczną odmowę. Korekta danych i uregulowanie zaległości zwiększa szanse.
2. Stabilność wpływów jest kluczowa: jeśli masz dochód zmienny, skonsoliduj przepływy na jednym rachunku i odblokuj AIS. 90 dni „czystych” wpływów poprawia scoring.
3. Kontroluj DTI: spłać lub zredukuj drobne limity/karty przed złożeniem wniosku. Nawet 200–300 PLN mniej miesięcznych zobowiązań może zmienić wynik.
4. Porównuj RRSO, nie tylko ratę: rata bywa sztucznie zaniżana dłuższym okresem lub prowizją doliczoną do kapitału. Liczy się koszt całkowity.
5. Zadbaj o ścieżkę bezpieczeństwa: przy kanałach online korzystaj z oficjalnych serwisów, uczul się na phishing i nietypowe przelewy weryfikacyjne — patrz: Pożyczki online – jak nie dać się oszukać?.

Rozszerzone wskazówki operacyjne

• Wniosek w wielu bankach a BIK: krótkookresowo kilka zapytań może obniżyć scoring, ale ważniejsza jest terminowa obsługa zobowiązań. Grupuj wnioski w krótkim oknie, aby ograniczyć wpływ.
• Negocjacje i cross-sell: niekiedy aktywacja konta/ubezpieczenia obniża marżę. Zweryfikuj, czy łączny koszt dodatkowych produktów nie przewyższa zysku.
• Alternatywy: przy wielu drogich zobowiązaniach rozważ Konsolidacja kredytów – kiedy warto, a kiedy nie? — niższa rata i uproszczony harmonogram mogą poprawić DTI.
• Nauka na cudzych błędach: zanim złożysz wniosek, przeczytaj Najczęstsze błędy podczas wyboru pożyczki gotówkowej i jak ich uniknąć i przygotuj listę kontrolną dokumentów.

Checklist przed wysłaniem wniosku (skrót)

• Raport BIK (12 mies.), brak aktywnych opóźnień >30 dni.
• Wyciągi bankowe (90 dni) z głównymi wpływami; jedna główna relacja bankowa.
• Redukcja zbędnych limitów i kart; spłata małych rat.
• Zdefiniowany cel i realistyczny budżet raty (stress test: +1–2 p.p. stopy).
• Weryfikacja kosztów dodatkowych: prowizja, ubezpieczenie, wcześniejsza spłata (warunki).

FAQ

Czy złożenie kilku wniosków jednocześnie obniży mój scoring w BIK?

Pojedyncze zapytania kredytowe krótkookresowo mogą nieznacznie obniżyć scoring, ale kluczowy jest brak opóźnień w spłatach. Dobrą praktyką jest grupowanie wniosków w wąskim oknie czasu oraz unikanie zbędnych zapytań, gdy już posiadasz akceptowalną ofertę.

Jak otwarta bankowość (AIS) wpływa na decyzję kredytową?

Dane AIS pozwalają szybko i precyzyjnie ocenić dochód i wydatki, co może skrócić proces i zwiększyć szansę akceptacji (zwłaszcza dla freelancerów). Jednak większa przejrzystość oznacza także, że nieregularności (np. częste debety, zaległości za rachunki) mogą podnieść marżę lub skutkować odmową.

Co bardziej opłaca się kosztowo: dłuższy okres i niższa rata czy krótszy okres i wyższa rata?

Krótszy okres to zazwyczaj niższy koszt całkowity (mniej odsetek). Dłuższy okres poprawia płynność (niższa rata) i może podnieść szanse akceptacji przy wyższym DTI, ale sumaryczny koszt rośnie. Warto zrobić stres test budżetu i uwzględnić poduszkę na wzrost wydatków.

Czy wcześniejsza spłata się opłaca?

Tak. Zgodnie z przepisami konsument zyskuje proporcjonalne obniżenie kosztów pozaodsetkowych, a odsetki naliczane są tylko do dnia spłaty. W badanym scenariuszu spłata w 24. miesiącu redukuje koszt odsetek o ~35–45% w zależności od banku.

Krótkie podsumowanie

Wynik case study: Bank Beta okazał się najtańszy w ujęciu RRSO i kosztu całkowitego dla profilu etatowego i juniora, choć bywa wolniejszy przy klientach niestandardowych. Bank Alfa to rozsądny kompromis koszt–czas, szczególnie dla freelancerów akceptujących AIS. Bank Gamma oferuje najszybszą ścieżkę i najwyższą automatyzację, ale kosztem wyższej marży i mniejszej tolerancji na „cienki plik”. Dla czytelnika kluczem jest przygotowanie danych, kontrola DTI oraz porównanie RRSO przed złożeniem wniosku.